Загрузил bimoses634

Жүйке жүйесі аурулары мен жарақаттарынан кейінгі оңалту ерекшеліктері

Реклама
Қарағанды жоғарғы медициналық интерколледжі
Жүйке жүйесі аурулары мен жарақаттарынан
кейінгі оңалту ерекшеліктері
Лектор: Ахметжанова Н.Ж
Қарағанды 2022 жыл
Мүгедектіктің себебі болып табылатын жүйке
жүйесінің аурулары тобына мыналар жатады:
• Орталық жүйке жүйесінің жұқпалы аурулары
(энцефалит, бірнеше склероз және т. б.);
• Мидың жарақаттық зақымдануының салдары;
• Мидың қан тамырлары ауруларындағы ми қан
айналымының бұзылуының салдары.
Ахметжанова Назгуль Жанатовна
Мүгедектікке әкелетін жүйке жүйесінің
Ең жиі кездесетін аурулардың бірі, инсульт болып
табылады.
Инсульт-бұл жүйке жасушаларының зақымдалуына
және өліміне әкелетін мидың қан айналымының жедел
бұзылуы. Егер мидағы қан тамырлары бітеліп қалса
(бляшка, тромбом - ишемиялық инсульт немесе
жыртылса, геморрагиялық инсульт пайда болады
Мүгедектіктің айтарлықтай
пайызын ишемиялық инсульт
береді
.
Ахметжанова Назгуль Жанатовна
Жүйке жасушаларының бір бөлігі өлгеннен кейін,
дене өлі жасушалар жауап беретін
функциялардың бірін жоғалтады: паралич, сөйлеу
қабілетінің жоғалуы және басқа да ауыр
бұзылулар пайда болады. Мидағы некроз аймағы
неғұрлым үлкен болса, инсульт соғұрлым ауыр
зардаптарға ие болады.
Гемиплегия-дененің бір жағында аяқ
пен қолдағы ерікті қозғалыстардың
(параличтің) толық жоғалуы. Жарты
дененің сал ауруы гемиплегия деп
аталады, бір аяқ-моноплегия , екі аяқ
(жоғарғы немесе төменгі) —
параплегия.
Ахметжанова Назгуль Жанатовна
Гемипарез-бұл дененің
бір жартысының бұлшық
еттерінің әлсіреуі, ал
екінші жартысы қалыпты
күйде қалады.
Ахметжанова Назгуль Жанатовна
Мидың қан айналымы бұзылыстарының барлық себептері
мен қауіп факторларын шартты түрде үш негізгі топқа
бөлуге болады:
• Физиологиялық (жас-яғни біз әсер ете алмайтын
факторлар);
• Эндогендік патологиялық (яғни белгілі бір аурулар:
гипертония. тамырлардың атеросклерозы және т. б.);
• Экзогендік немесе мінез-құлық (психоэмоционалды
шиеленіс, тұзды, майлы тағамдарды теріс пайдалану,
темекі шегу).
Ахмеьжанова Назгуль Жанатовна
Ахметжанова Назгуль Жанатовна
Миға инсульт кезінде өлі жүйке жасушаларының фокусы
пайда болады, оның орналасуы мен мөлшері белгілі бір
функцияның бұзылу дәрежесін анықтаңыз. Оның
айналасында және жанында жасушалар уақытша белсенді
емес, "ингибирленген". Оларға белсенділікті қайтару керек.
Бұрын қозғалысты, сөйлеуді қамтамасыз етуге қатыспағандар
да бар, бірақ олар қалпына келтіруге және белгілі бір
дәрежеде қайтыс болғандардың "міндеттерін" қабылдауға
дайын. Оларды жаңа жағдайда жұмыс істеуге" үйрету", сол
арқылы мидың белгілі бір аймақтарының қалыпты жұмысына
кедергілерді жою - бұл, ең алдымен, инсультпен ауыратын
науқастарды оңалтудың мақсаты. Осыған байланысты оңалту
іс-шараларын ерте бастау және кезең-кезеңімен орындау
медициналық-әлеуметтік маңызды мәнге ие.
Ахметжанова Назгуль Жанатовна
1.СТАЦИОНАРЛЫҚ КЕЗЕҢ.
Ол реанимация бөлімінен
басталады және мыналарды
қамтиды тыныс алу және жүрек
қызметінің бұзылуын жою,
мидың ісінуіне қарсы күрес.
Жамбас функцияларын реттеу.
Асқынулардың алдын алу
(тромбоз, пневмония, қысым
жаралары).
Ахметжанова Назгуль Жанатовна
Басынан бастап қозғалтқыштың
белсенділігі науқастың белсенді
қатысуымен жүруі керек:
• Психологиялық түзету;
• Идеомоторлы, пассивті,
белсенді-пассивті жаттығулар;
• Жағдаймен емдеу-түзетуші
сәндеу; Жамбасты шалқасынан
жатып көтеру тізе
буындарымен бірге;
• Белсенді және пассивті
жаттығу төменгі аяқтың
бұлшықеттері жатып
микропроцессордың
бақылауында. Бұл тренажерде
бар спастиканы тану режимі
"Спазмды бақылау"; . Ахметжанова Назгуль Жанатовна
Қозғалмайтын пациенттерді әртүрлі позициялау
кезінде дене мен аяқ-қолдардың орналасуының
"алтын ережелерін" сақтау қажет. Науқастың
арқасына мүмкіндігінше аз уақыт жатқызуға
тырысу керек, өйткені бұл позицияда болу
бірқатар маңызды кемшіліктерге ие және
асқынуларға әкелуі мүмкін:
Тыныс алу функциясының жеткіліксіздігі;
 Сілекей аспирациясының жоғары қаупі;
 Бұлшықеттерге теріс рефлекторлық әсер;
 Арқадағы ауырсынудың пайда болуы;
Бөлменің нашар көрінісі.
Ахметжанова Назгуль Жанатовна
Цибизова А.В.
Цибизова А.В.
Цибизова А.В.
Цибизова А.В.
2.САНАТОРИЙЛІК КЕЗЕҢ
• Төсекке отыру жағдайын жаттықтыру;
Отырған кезде жоғарғы және төменгі
аяқтың бұлшықеттерін белсенді және
пассивті жаттығу;
• Роботты вертикализацияны қолдана
отырып, сенсорлық қозғалтқышты
ынталандыру;
Цибизова А.В.
-Жүру дағдыларын меңгеру.
-Тегіс беткейде мөлшерленген жүру.
Цибизова А.В.
Қозғалыс қызметінің қалпына келуі (қозғалыс
координациясы ). тұрақсыз тіректің көмегімен:
Көбік төсенішімен жүру;
Тербелмелі платформада тұру
Цибизова А.В.
Ахметжанова Назгуль Жанатовна
2. САНАТОРЛЫ КЕЗЕҢ.
• Ресоциализация (Қоғамға оралу)
• Контрактуралармен күресу (арнайы
лангеталарды қолдану, жүгіру
алаңында,фитболда жүгіру);
Ахмеьжанова Назгуль Жанатовна
.
• Массаж (жиырылған бұлшықеттерді
босату, босансыған бұлшықеттерді
тонусқа әкелу);
• Логопедпен жұмыс;
• Физиотерапия ( бұлшық
электростимуляциясы, электрофорез);
• Сумен емдеу (минералды, радонды
ванналар);
• Мобильділік жаттығулар максимальды
автономділікке жету үшін.
• Профессиональды дағдыларға үйрету
Ахмеьжанова Назгуль Жанатовна
3. АМБУЛАТОРЛЫ КЕЗЕҢ.
Емханада невролог
бақылауында өтеді.
Бұл іс-шаралар айқын әлеуметтік
бағытта орындалады. Науқастың
еңбек және әлеуметтік
туындайтың шектеулерге
реакциясымен жұмыс жасау.
Ахмеьжанова Назгуль Жанатовна
.
ПАЙАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Основы реабилитации для медицинских колледжей Л.В.
Козлова, С.А. Козлов , Л.А. Семененко
Ростов –на-Дону «Феникс» 2008
2. Основы реабилитации: учебное пособие для студентов
учреждений среднего мед. проф. Образования М.А.
Еремушкин Москва «Академия» 2011г.
3. Лечебная физическая культура и массаж В.А. Епифанов
Москва «ГЭОТАР-Медиа» 2014г.
Ахмеьжанова Назгуль Жанатовна
Скачать