Загрузил Błażej Michalewski

Kopalnia Pokro

Реклама
Kopalnia „Pokro”
Patrząc na mapę Archipelagu Gułag, wśród wielu miejsc i nazw można odnaleźć
również kopalnię „Prokop” stanowiącą cześć łagru Dżezkazagan należącego do Karłagu.
Dlaczego warto zatrzymać się nad tym miejscem? W latach 50 XX w. było osadzonych tam
jednocześnie kilku kapłanów. Przebywali tam ks. Stanisław Bohatkiewicz z Pelikan koło
Wilna, ks. Władysław Bukowiński z Łucka, o. Michał Woroniecki z Wilna, ks. Bławatski,
grekokatolik z Rawy Ruskiej, ks. Matejko, grekokatolik z Łemkowszczyzny. Natomiast w
sąsiedniej kolonii znajdowali się o. Kamil Wełymański, o. Antoni Ząbek, a także salezjanin i
ksiądz Litwin z Kowna. W następnej kolonii znajdowali się również księża z kurii z Kowna1.
Zgromadzenie w jednym miejscu takiej liczby kapłanów, przyczyniło się do tego, że
chodź ukryte, to jednak mogli prowadzić oni życie religijne i sakramentalne. Nie ograniczało
się ono również tylko do kapłanów, ale korzystali z niego również świeccy wierzący znajdujący
się w łagrze.
Szczególnym dniem, aby doświadczyć bliskości Boga jak również wspólnoty
wierzących, była niedziela i święta. Kapłani starali się odprawić wtedy Msze św. a
wtajemniczeni świeccy uczestniczyć w niej. Czytano Ewangelię i dzielono się swoimi
przemyśleniami na jej temat oraz próbowano na swoją sytuację, w oderwaniu od swoich
bliskich i rodzin, spojrzeć oczyma wiary i nie zatracić chrześcijańskich wartości. Podczas świąt
Bożego Narodzenia wierzący spotykali się w swoich barakach by podzielić się opłatkiem i
spożyć świąteczny posiłek, ale też by duchowo łączyć się ze swoimi bliskimi w ojczyźnie.
Tak Boże Narodzenie z 1951 roku wspominał ks. Michał Woroniecki CM: W nocy
odbyła się Pasterka, przypominająca całkowicie ubogą stajnię i barłogi, wśród których
narodziło się Dziecię. (…) Ostatni dzień grudnia i Nowy Rok były wychodnymi – wolnymi od
pracy. Spędziliśmy je w nastroju świątecznym w gronie rodaków, n rozmowach, poczęstunkach
i śpiewaniu kolęd2.
Szczególnym przewodnikiem duchowym dla przebywających w kopalni „Pokro” był
ks. Władysław Bukowiński. Przed zbliżającymi się świętami Wielkanocnymi w 1954 roku
postanowił przeprowadzić rekolekcje dla więźniów. Do każdego baraku przydzielił kapłana,
który miał poznać przebywających tam katolików i przygotować ich do spowiedzi i komunii
św. Sam ks. Bukowiński prowadził nauki rekolekcji zbierając chętnych i prowadzać ich na teren
kopalni tak by władze nie widziały o tym. Nauki głosił po polsku, ukraińsku, niemiecku i
rosyjsku. Jako że Święta wypadały w zwykły dzień roboczy, ks. W. Bukowiński porozumiał
się z muzułmanami, którzy zastąpili katolików w pracy tego dnia, w zamian katolicy mieli
zastąpić muzułmanów w dzień Ramadanu. Księża potajemnie odprawiali Msze św.
Wielkanocne, a przygotowani katolicy przystępowali do komunii św.
I jeszcze opis jednej wigilii z 1954 roku tym razem ze wspomnień o. Ryszarda Czesława
Grabskiego. Ksiądz Stanisław polecił mi odprawić Pasterkę o północy. I tak wśród nocnej ciszy,
kiedy obóz pogrążony był we śnie, nasza gromadka w półmroku, po wieczerzy wigilijnej
rozpoczęła Pasterkę. Ksiądz Michał Woroniecki od swojej mamy z Wilna otrzymał w paczce
1
2
Por. R. C. Grabski, Kapelan Armii Andersa. Wspomnienia 1940 – 1955, Warszawa 2017, s. 142-143.
M. Woroniecki CM, „Powierz Panu swą drogę”, Lublin 2011, s. 85.
małą choinkę. (…) Biały opłatek wigilijny w tych okolicznościach miał wielką wymowę.
Wszyscy dzielili się życząc sobie wolności i powrotu do Ojczyzny, błogosławieństwa Bożej
Dzieciny3.
Nawet w najtrudniejszych chwilach życia i zdawało by się w najbardziej niegościnnych
miejscach, Pan Bóg nie zostawia tych, którzy pokładają w nim ufność i nadzieję. Przykład
księży, którzy zrządzeniem Bożej Opatrzności znaleźli się w kopalni „Pokro” jako więźniowie,
nie zgasił ich ducha apostolskiego, a wręcz przeciwnie była to dla księży możliwość pełnienia
posługi duszpasterskiej w tej szczególnej Bożej owczarni.
3
R. C. Grabski, op. cit. s. 153.
Скачать